Sonra ne olduğumu dikkatle inceleyerek ve hiçbir bedenim olmadığını, içinde olabileceğim hiçbir dünyanın ve hiçbir yerin var olmadığını tasarlayabile… - René Descartes

" "

Sonra ne olduğumu dikkatle inceleyerek ve hiçbir bedenim olmadığını, içinde olabileceğim hiçbir dünyanın ve hiçbir yerin var olmadığını tasarlayabileceğimi, ama yine de bu yüzden kendimin var olmadığını tasarlayamayacağımı, tam tersine başka şeylerin doğruluğundan kuşku duymayı düşünmem olgusundan pek açık ve pek kesin biçimde var olduğum sonucunun çıktığını, oysa yalnızca düşünmeyi bıraksaydım, tasavvur ettiğim tüm başka şeyler doğru olsalardı bile var olmadığıma inanmam için elimde hiçbir neden bulunmadığını görerek, tüm özü ya da doğası yalnızca düşünmek olan, var olmak için herhangi bir yere gereksinmeyen, herhangi maddi bir şeye bağımlı olmayan bir töz* olduğumu anladım; öyle ki bu ben, yani beni ben yapan ruh bedenden bütünüyle ayrıdır ve hatta onu tanımak bedeni tanımaktan daha kolay olup beden var olmasaydı bile ruh ne ise o olmaya son vermezdi.

* Descartes'ın verdiği töz tanımı ıçin bkz. Felsefenin İlkeleri, 1, mad. 51: “Var olmak için sadece kendisine ihtiyaç duyacak şekilde var olan bir şey.” Bu tanıma göre düşünen tözün etkinliği çeşitli düşüncelerden oluşur, ancak düşünceler kendi başlarına değil, sadece düşünen şeyin değişkeleri olarak vardırlar.