Milletler, hâkimiyetini geçici dahi olsa bırakacağı meclislere dahi lüzumundan fazla emniyet ve itimat etmemelidir. Çünkü meclisler dahi istibdat yap… - Yuksel Atillasoy

Yalnız, ben, ordumuzun varlığını ve gücünü, paramızla orantılı bulundurmak teorisini kabul edenlerden değilim. 'Paramız vardır, ordu yaparız; paramız bitti, ordu dağılsın...' Benim için böyle bir sorun yoktur.
Efendiler, para vardır veya yoktur, ister olsun ister olmasın, ordu vardır ve olacaktır. Bu noktada bir anımı da anlatayım. Ben ilk defa bu işe başladığım zaman, çok akıllı geçinen bazı kişiler bana sordular: 'Paramız var mıdır?.. Silahımız var mıdır?' 'Yoktur' dedim. O zaman, 'O halde ne yapacaksın?' dediler. 'Para olacak, ordu olacak ve bu ulus bağımsızlığını kurtaracaktır!' dedim. Görüyorsunuz ki, hepsi oldu ve olacaktır.

Bu devleti, yeni Türkiya devletini tesis eden bir asli unsur vardır. Ve bu asli unsur ile işbirliği yapmış, talihini birleştirmiş unsurlar dahi vardır. Bu unsurlardan dindaş olanlar da vardır, başka başka din ve mezhepte bulunanlar da vardır. Bu memlekete ve bu devletin hakiki dayanağına daima iyi, âlicenabane hislerle mütehassis olmuş ve fiilleri ve hareketleri daima bu hissiyat dahilinde geçmiş bulunan ırkların aynı dinden olması şart değildir; mesela Musevi vatandaşlarımız gibi. Şüphe yok ki, Musevi vatandaşlarımız hiçbir vakitte bu memlekette olduğundan daha çok refah ve saadete sahip olamazlar. Şimdiye kadar böyle olmuştur. Yeni Türkiya, bu suretle kendilerine daha çok güven verici olur. (Alkışlar.) Diğer unsurlar dahi, gayrimüslim unsurlar dahi, mübadeleden sonra memleketimizde kalmış olacaklar dahi emin olabilirler ki, şimdiye kadar kapıldıkları teşviklerin ve kışkırtmaların artık bundan sonra hiçbir faydası, tesiri, hükmü olmadığını takdir eder ve tam bir sadakatle bu milletin içinde yaşamaya karar verirlerse, hiçbir vakitte bu millet tarafından kötü muameleye maruz kalmayacaklardır. Ve insaniyetin icap ettirdiği bütün hususların kendileri hakkında tatbik edilmiş olduğunu göreceklerdir. (Alkışlar.)

Numara 10
İzmir: 6.1.931

Başvekil İsmet Paşa Hazretleri'ne

1) Aydın'da Serbest Fırka'ya mensup iken Fırka'mıza giren unsurlardan teşkil edilmiş olan yeni İdare Heyeti'ni liyakatli ve mefkûreci gençlerden meydana gelmiş buldum. Yalnız bunların içerisinde öteden beri Aydın muhalefetlerinde yer almış olan
Şahinzade Fuat Bey isminde birisi vardır. Bu zatın da olumlu çalışacağını temin ettiler. Fakat kendisine karşı daima dikkatli bulunulması tavsiyeye değerli sayıldı. Eski İdare Heyetimizin başında bulunan Ahmet Emin Bey fedakâr bir fırkacıdır. Vazifelerini yapmamış olan eski İdare Heyeti arkadaşları ile birlikte yeni heyete sevgi göstermeleri ve onlarla kaynaşmaları tavsiye edildi. Yeni heyete de eski arkadaşlarıyla kaynaşıp sevişmeleri lüzumu anlatıldı.

2) Aydın Türk Ocağı değersiz insanlar elinde hareketsizdir. Ocak başındakiler istifa ettiler. Değerli insanlardan meydana gelen bir idare heyeti lüzumludur. Aydın'da Vilayet İdare Heyeti bir tek yer odasında oturdukları halde Ocak'ın çok geniş ve güzel bir salonu ve teferruatı vardır.

3) Aydın Vilayeti Maarif Müdürü Niyazi Bey isminde bir zencidir. Maarife hizmeti olduğu söylenen bu zatın göze görünmeyecek bir büro hizmetine alınarak, yerine fikri olumlu, hareketlerde yardıma muhtaç olan Aydın için faydalı olacak münasip bir zatın tayinini rica ederim.

4) Denizli iyi bir halde görüldü.

5) Hakkı Tarık Bey geldi. Manisa'da Kâmil ve Selahattin Beylerden gayrı en çok oy alanlardan teşekkül eden İdare Heyeti'nin serbest seçeceği bir zatın reis olması münasip görüldü. Tarık Bey'e tebliğ olundu, efendim.

Reisicumhur