"Plato, in his Republic, which is considered so stern, teaches the children only through festivals, games, songs, and amusements. It seems as if he h… - Jean-Jacques Rousseau

Dil öğretimini eğitimin yararsız yanları arasında saymama şaşılacaktır; ama burada yalnızca ilk yaşlardaki öğretimden söz ettiğim unutulmamalı; hem ne denirse densin, hiçbir çocuğun, harika çocuklar dışında, on iki ya da on beş yaşına kadar gerçekten iki dil öğrenmiş olacağını kesinlikle sanmıyorum.

se comprenderá entonces cómo la diferencia de hombre a hombre debe ser menor en el estado de naturaleza que en el de sociedad, y cómo la desigualdad natural debe aumentar en la especie humana por la desigualdad de educación.

Çocuk sözle hiçbir şey yapmaz; onun için ancak iyi olduğunu hissettiği şey iyidir. Siz onu bilgisinin önüne geçirerek onun uzgörüsünü kullandırdığınızı sanıyorsanız sizde uzgörü yok demektir. Belki hiçbir zaman kullanmayacağı kimi yararsız araçlarla donatmak için onu insanın en evrensel aracı olan şeyden, sağduyudan yoksun bırakıyorsunuz; onu her zaman başkaları tarafından yönetilmeye, başkalarının elinde bir oyuncak olmaya alıştırıyorsunuz; küçükken uslu olmasını istiyorsunuz; bu, büyüdüğünde saf, bön biri olmasını istemek demektir. Ona durmadan şunu söylüyorsunuz: Sizden tüm istediklerim sizin yararınız içindir; ama siz bunu anlayacak durumda değilsiniz. İstediklerimi yapıp yapmamanızın beni ilgilendiren bir yanı yok, siz yalnızca kendiniz için çalışıyorsunuz. Şimdi onu uslu kılmak için söylediğiniz tüm bu güzel sözlerle, bir gün onu tuzağına düşürmek ya da ona çılgınlıklarını kabul ettirmek isteyecek bir hayalperestin, bir simyacının, bir şarlatanın, bir dalaverecinin ya da her cinsten bir delinin ona söyleyeceği sözleri de inandırıcı kılıyorsunuz.