Konunun içyüzünü, bildiklerimi yalnızca adalet kurallarına göre kullancak denli biliyor muyum? Dahası var; başkalarına borçlu bulunduklarımızı, yalnı… - Jean-Jacques Rousseau

onu engelleyen fren otorite değil, güç olsun; yapmaması gereken şeyi ona yasaklamayın, bunu açıklamadan, düşünce yürütmeden yapmasını engelleyin: Yapmasına izin verdiğiniz şeyi, yalvarmalara, ricalara gerek kalmadan, özellikle de koşulsuz olarak verin. Zevkle verin, ancak tiksinmeyle geri çevirin; ancak tüm geri çevirmeleriniz geri alınamaz olsun, hiçbir usandırma sizi sarsmasın, ağzınızdan çıkmış hayır sözcüğü tunçtan birduvar olsun, çocuk da bu duvar karşısında beş altı kez gücünü tükettikten sonra artık onu devirmeye kalkışmayacaktır.
Onu böylece, istemiş olduğunu elde etmemiş olsa da, sabırlı, dengeli, yazgıya boyun eğen biri yaparsınız, çünkü başkasının kötü niyetine değil, şeylerin zorunluluğuna sabırla katlanmak insanın doğasındadır. Kalmadı sözü bir çocuğun aldığı ve buna karşı hiçbir zaman başkaldırmayacağı bir yanıttır, yeter ki bunun bir yalan olduğunu sanmasın. Zaten burada ikisinin ortası da yoktur; ondan hiçbir şey istememek ya da önce onu tam bir boyun eğmeye alıştırmak gerekir. En kötü eğitim, onu kendi istekleri ve sizin istekleriniz arasında bocalamaya bırakmak ve onunla aranızda ikinizden hangisinin öğretmen olduğunu tartışmaktır; ben öğretmenin her zaman öğretmen kalmasını yüz kez yeğlerim.

There is quite another class of exceptions: those so gifted by nature that they rise above the level of their age. As there are men who never get beyond infancy, so there are others who are never, so to speak, children, they are men almost from birth.

¿De dónde procede la debilidad del hombre? De la desigualdad entre su fuerza y sus deseos.