… gjeta se në mendimet e ndershme është një lloj kënaqësie të cilën njerëzit e këqij nuk e kanë ndier kurrë; kjo do të thotë se njeriu është i kënaqu… - Jean-Jacques Rousseau

" "

… gjeta se në mendimet e ndershme është një lloj kënaqësie të cilën njerëzit e këqij nuk e kanë ndier kurrë; kjo do të thotë se njeriu është i kënaqur me vetveten. Në qoftë se mendojmë për këtë pa paragjykime, nuk di se cilën kënaqësi tjetër mund ta barazonim me këtë. Ndiej të paktën se cilido që e pëlqen sa unë vetminë duhet të frikësohet se do ta presin shqetësime. Mbase në po këto parime mund të gjendet çelësi i gjykimeve të gabuara të njerëzve mbi fitimet nga vesi dhe mbi ato nga virtyti. Ngase kënaqësia nga virtyti është plotësisht e brendshme, dhe e vëren vetëm ai që e ndien; mirëpo të gjitha fitimet nga vesi i bien në sy tjetrit, dhe vetëm ai që i ka e di sa i kushtojnë.

Sikur secilit brenga e brendshme
T’i lexohej e shkruar në ballë,
Sa shumë veta, të cilëve u kemi lakmi,
Do të na bënin të mëshiroheshim për ta!

Kësaj strofe do të kishte mundur t’ia shtonte vazhdimin, i cili është i bukur, dhe nuk i përshtatet më pak subjektit:

Do të shihej se armiqtë e tyre
I kanë në kraharor,
Dhe që të na duken fatbardhë
Këtu është e tërë lumturia e tyre. — —

... I found that there is in the meditation of honest thoughts a sort of well-being that the wicked have never known; it is to enjoy being alone with oneself. If one thought about it without preconceptions, I do not know what other pleasure one could compare to that. I sense at least that whoever loves solitude as much as I do must fear the torments it has in store for him. Perhaps one could deduce from the same principles the key to men’s false conclusions concerning the advantages of vice and of virtue. For the enjoyment of virtue is a wholly inner one and is perceptible only to him who feels it: but all the advantages of vice are visible to others, and only he who has them knows at what price.

If it were possible to read
internal pain in the face,
how many whom we now envy
would we then pity?

He could have added the sequel which is very beautiful, and no less suited to the subject.

On